21 Feb

Crizele judecă oamenii

Arhiepiscopul Ieronim : “Nu cumva această criză ne este spre judecată?”

ieronimos

Crizele judecă oamenii. Ne pun față în față cu responsabilitățile noastre, ne dezvăluie “rezervele” care se află în adâncul nostru, dincolo de aparențe, ne dezgolesc de orice pretenții și justificări, ne arată calitatea de creatori ai prezentului și ai viitorului. Nu face excepție nici actuala adâncă criză economică și morală care înnăbușă nația noastră și care împinge societatea cu zeci de ani în urmă, dar care doar de puțină vreme s-a declanșat cu toată durerea ei și care ne pune în fața unei crize – judecata. Într-o încercare de a identifica domeniile în care suntem judecați ca popor, ne vom concentra pe trei aspecte cruciale pentru ipostaza omului ca persoană:

Α) Noi și propriul nostru eu

Cine suntem noi cu adevărat dincolo de mijloacele noastre de apărare și de machiajul prin care ne “înfrumusețăm” prezența noastră în societate? Care este eul nostru autentic și de ce l-am îngropat sub un mal de consumism și rafinament? Sfântul Vasile cel Mare ne spune că noi, ca persoane, suntem altceva decât bunurile “noastre”,decât ceea ce deținem, ceea ce constituie aparența noastră, și ne îndeamnă să nu ne pierdem niciodată discernământul în această privință.

Simțim noi că valoarea noastră provine numai și numai din faptul că suntem făpturile lui Dumnezeu? Nu cumva am pierdut busola în această privință? Nu cumva am crezut că avuțiile noastre adaugă valoare acolo unde ea nu există? Nu cumva am supradimensionat nevoile noastre artificiale pentru a acoperi sărăcia noastră interioară? Nu cumva eliminarea acestor nevoi este în final spre salvarea noastră? Desigur că e de dorit ca o astfel de lucrare de înlăturare să fie făcută de bună voie și în mod conștient, ceea ce biserica și tradiția definește ca fiind asceza.

john_chrysostom1

Dar și atunci când se produce în mod violent și neașteptat, avem posibilitatea să obținem un bine din ceva rău. Sfântul Ioan Gură de Aur scria că “sărac nu este cel ce nu are nimic ci acel căruia îi este frică de sărăcie.” Lipirea de cele materiale prin urmare ne lipsește de libertate și de pacea sufletească.

Β) Noi și ceilalți

Apogeul crizei economice pare să trezească puterea milosteniei în societatea noastră. Mesajul este îmbucurător. Dar de ce avem nevoie de durere ca să ne descoperim semenul? Nu existau și înainte de criză lângă noi oameni în lipsuri și cu probleme? Iubirea concretă trebuie să fie o atitudine permanentă în viața noastră. Tot mesajul lui Hristos este clădit pe necesitatea iubirii. Iubirea, ca grijă continuă și conștientă pentru celalalt, a reprezentat înnoirea revoluționară a creștinimsului și, fiind aplicată în mod eroic de mulți oameni de-a lungul secolelor, a reprezentat până la urmă puterea sa decisivă în confruntarea cu alte idei și religii.

Un popor care de-a lungul a doua mii de ani se bucură de caracterul său creștin, este în pericol să se înstrăineze de puterea hrănitoare a dragostei din cauza obișnuinței și a rutinei, îngenunchind în fața atracției puternice a autosuficienței și a individualismului. Lucrarea concretă a faptelor de iubire nu acoperă doar anumite nevoi concrete ale oamenilor. Acționează și în sensul înălțării noastre către mesajul esențial al Evangheliei. Ne readuce într-o relație interioară de taina și comuniune cu Hristos, pe Care Îl regăsim în persoanele celor suferinzi și nevoiași, așa cum de altfel ne-a spus-o foarte clar chiar El.

saint_nektarios_egina_3

Și, în cele din urmă, prezintă creștinismul în lumea modernă ca pe o nădejde cosmică, vie și puternică, și nu ca pe ceva anchilozat care vine din trecut și nu mai are nimic esențial de oferit. Din păcate trebuie să mărturism, unii creștini (din fericire nu toți), de multe ori cultivăm prin atitudinea noastră o dezamăgire de acest gen în rândul oamenilor. Sfântul zilelor noastre, vindecătorul și cunoscutul Sfânt Nectarie, ne subliniază că omul cu dragoste adevărată și cu o inima milostivă se bucură când poate să dăruiască și să aline durerea. Literalmente spune “să trăiești pentru dragostea de aproapele tău”. Cine face acest lucru se aseamănă în cel mai înalt grad cu Dumnezeu, Care este iubire.

C) Noi și Dumnezeu

Poporul nostru nu este caracterizat de procente ridicate de ateism, așa cum sunt alte popoare din vestul Europei. În ciuda faptului că e credincios, totuși pare să aibă o poziție inconsecventă: leagă practicarea credinței de greutățile vieții. Cu alte cuvinte, noi grecii, în mare parte, alergăm la Dumnezeu pentru a ne fi sprijin în multele noastre probleme. Dar nu asta a vrut Hristos. Nu a vrut să fie doar “întrerupătorul”problemelor noastre.

O criză ca cea de acum reprezintă o extraordinară șansă să Îl descoperim pe Dumnezeu așa cum este și să Îl iubim pentru ceea ce are să ne ofere. Și acesta nu este nimic altceva decât bogăția Dumnezeirii Sale, puterea Sa de a transforma omul și de a-l sfinți. Să-l vindece de patimi și să-l facă părtaș Slavei Sale negrăite. Criza poate să ne descopere cum aplecarea noastră spre patimi și zgomotul pe care îl cultivă societatea senzaționalului și a consumismului ne îndepărtează de Dumnezeu, Care obișnuiește să vorbească sufletului nostru pe “tonuri” mai joase.

Cum multe certitudini din jurul nostru se prăbușesc și probabil vor continua și mai mult pe viitor, un Dumnezeu care arde de dorința de a ne hrăni cu Trupul și cu Sângele Său reprezintă un punct de referință și de siguranța de neclintit. Dar și de recunoștință.

După cum spune Sfântul Grigorie Teologul “numai atunci când Îl vom iubi cu adevărat pe Dumnezeu, Îl vom cunoaște cu adevărat “. Poate că pentru cei mai mulți dintre noi El rămâne o mare necunoscută…

Frații mei, să nu ne temem! În istoria țării noastre am trăit situații mult mai grele și mai cumplite. Dar mai ales să nu ne temem deoarece Dumenezu este stăpânul istoriei și are puterea să-l facă pe om să fie părtaș la crearea acesteia. Nu este exagerat acest cuvânt : un om care este victimă a consumului, a narcisismului, al patimilor, nu creează istoria ci se târăște în spatele ei. La polul opus, un om care rezistă poftelor josnice, luptă și câteodată suferă pentru ca în jurul său să prevaleze adevărul și compasiunea, reprezintă o speranță pentru țara sa și pentru întreaga lume. Un astfel de om este capabil să reziste gruparilor de interese punând pecetea dragostei pe tot ceea ce face zilnic. Un astfel de om este capabil să facă din lipsurile și criza actuală un punct de plecare pentru o lume mai bună.

Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: "Μήπως η κρίση μας κρίνει;"

Κυριακή, 19 Φεβρουάριος 2012

Συντάχθηκε απο τον/την Εφημερίδα "Καθημερινή"

Του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β΄

Οι κρίσεις κρίνουν τους ανθρώπους. Μας θέτουν ενώπιον των ευθυνών μας, μας αποκαλύπτουν τις «εφεδρείες» μας που βρίσκονταν πίσω από την επιφάνεια, μας απογυμνώνουν από τυχόν προσχήματα και δικαιολογίες, μας αναδεικνύουν δημιουργούς του παρόντος και του μέλλοντος.

Χωρίς να αποτελεί εξαίρεση ετούτη η βαθειά οικονομική και ηθική κρίση που ταλανίζει το έθνος μας και υπονομεύει την κοινωνία μας δεκαετίες τώρα, αλλά μόλις πρόσφατα εκδηλώθηκε σε όλη της την οδύνη, μας υποβάλλει σε κρίση – κριτική.

Σε μία προσπάθεια να εντοπίσουμε τα πεδία στα οποία κρινόμαστε ως λαός, θα επικεντρωθούμε σε τρία καθοριστικά για την υπόσταση του ανθρώπου ως όντος:

Α) Εμείς και ο εαυτός μας.

Ποιοί πραγματικά είμαστε πέρα από τις άμυνές μας και τα ψιμύθια με τα οποία «καλλωπίζουμε» την κοινωνική μας παρουσία; Ποιός είναι ο αυθεντικός μας εαυτός και γιατί τον έχουμε καταχώσει κάτω από προσχώσεις καταναλωτισμού και επιτήδευσης;

Ο Μέγας Βασίλειος μας επισημαίνει ότι άλλοι είμαστε εμείς ως προσωπικότητες και άλλα τα «δικά μας» τα υπάρχοντά μας, εκείνα που χαρακτηρίζουν το φαίνεσθαι, γι αὐτό και μας προτρέπει να μη χάσουμε από τα μάτια μας ποτέ αυτή τη διάκριση.

Αισθανόμαστε λοιπόν ότι αντλούμε την αξία μας μόνο και μόνο από το γεγονός πως είμαστε πλάσματα του Θεού; Μήπως χάσαμε την πυξίδα εδώ; Μήπως νομίσαμε πως τα υλικά αποκτήματα μας προσθέτουν αξία εκεί που δεν υπάρχει;

Μήπως αυξήσαμε υπέρμετρα τις τεχνητές μας ανάγκες για να καλύψουμε την εσωτερική μας φτώχεια; Μήπως τελικά μια αφαίρεση των αναγκών αυτών είναι σωτήρια; Ευχής έργο είναι, βέβαια, η αφαίρεση αυτή να είναι θεληματική και συνειδητή, κάτι που η εκκλησιαστική μας παράδοση ονομάζει άσκηση.

Αλλά και όταν μας επισκέπτεται ακούσια και βίαια, μήπως έχουμε τη δυνατότητα να αντλήσουμε καλό από το κακό;

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει ότι «φτωχός είναι, όχι εκείνος που δεν έχει τίποτε, αλλά εκείνος που φοβάται τη φτώχεια». Η προσκόλληση στα υλικά, δηλαδή, μας στερεί την ελευθερία και την ψυχική ειρήνη.

Β) Εμείς και οι άλλοι.

Η κλιμάκωση της οικονομικής κρίσης φαίνεται ότι αφυπνίζει δυνάμεις αλληλεγγύης στην κοινωνία μας.

Το μήνυμα είναι παρήγορο. Αλλά γιατί να έχουμε ανάγκη την οδύνη για να ανακαλύψουμε τον συνάνθρωπό μας;

Μήπως και πριν από την κρίση δεν υπήρχαν δίπλα μας στερούμενοι και αναξιοπαθούνες συνάνθρωποι; Η έμπρακτη αγάπη οφείλει να είναι μια διαρκής στάση ζωής.

Ολόκληρο το μήνυμα του Χριστού οικοδομήθηκε πάνω στην αναγκαιότητα της αγάπης.

Η αγάπη, ως συνειδητή και διακριτική φροντίδα για τον άλλον, εμφανίσθηκε ως η επαναστατική καινοτομία του Χριστιανισμού και, καθώς βρήκε ηρωϊκή εφαρμογή από πολλούς ανά τους αιώνες, αποτέλεσε τελικά την αποφασιστική δύναμή του κατά την αναμέτρηση με άλλες ιδέες και θρησκείες.

Ένας λαός, όμως, που επί δύο χιλιάδες χρόνια απολαμβάνει ως αυτονόητη την χριστιανική του ιδιότητα, κινδυνεύει να αποξενωθή από την ανατρεπτική δύναμη της αγάπης μέσω της συνήθειας και της ρουτίνας, υποκύπτοντας στην ισχυρή έλξη της αυτάρκειας και του ατομισμού.

Η έμπρακτη εξάσκηση της αγάπης δεν καλύπτει μόνο συγκεκριμένες ανάγκες των ανθρώπων. Λειτουργεί και ως προσωπική μας αναβάπτιση στα ουσιώδη του ευαγγελικού μηνύματος.

Μας ξαναφέρνει σε μυστική εσωτερική σχέση και κοινωνία με τον Χριστό, τον Οποίο αντικρύζουμε στα πρόσωπα των πασχόντων και στερουμένων, όπως άλλωστε μας το δήλωσε ρητά ο Ίδιος.

Και τελικά παρουσιάζει την χριστιανική ιδιότητα στον σύγχρονο κόσμο ως παγκόσμια ζωντανή και σφριγηλή ελπίδα και όχι ως κάτι αγκυλωμένο που έρχεται από το παρελθόν και δεν έχει τίποτε ουσιαστικό να δώσει πια.

Δυστυχώς πρέπει να το ομολογήσουμε, κάποιοι χριστιανοί (ευτυχώς όχι όλοι) συχνά καλλιεργούμε με τη στάση μας μια παρόμια απογοήτευση στους ανθρώπους.

Ο άγιος της εποχής μας, ο θαυματουργός και δημοφιλής άγιος Νεκτάριος, μας επισημαίνει ότι ο άνθρωπος με τη πραγματική αγάπη και την ελεήμονα καρδιά χαίρεται να δίνει και αντλεί ευχαρίστηση με το να ανακουφίζει τον πόνο.

Κυριολεκτικά λέγει «ζη για την αγάπη προς τον πλησίοντα». Καθώς το πράττει εξομοιώνεται βαθμιαία με τον Θεό, ο οποίος είναι αγάπη.

Γ) Εμείς και ο Θεός:

Ο λαός μας δεν διακρίνεται από υψηλά ποσοστά αθεΐας, όπως άλλοι δυτικοευρωπαϊκοί λαοί. Παρά το γεγονός ότι θρησκεύει, όμως φαίνεται να παρουσιάζει μιαν ασυνεπή στάση: συναρτά την έμπρακτη θρησκευτικότητά του με τις δυσκολίες της ζωής.

Με άλλα λόγια, σε μεγάλο βαθμό οι Ελληνες καταφεύγουμε στον Θεό ως στήριγμα απέναντι στα ποικίλα προβλήματά μας. Αλλά δεν είναι αυτό που ήλθε να φέρει ο Χριστός. Δεν θέλησε να γίνει απλώς το αποκούμπι μας.

Μία κρίση σαν αυτή αποτελεί εκπληκτική ευκαιρία να άνακαλύψουμε τον Θεό γι’αυτό που είναι και να τον αγαπήσουμε για εκείνα που έχει να μας δώσει. Και αυτά δεν είναι τίποτε λιγότερο από τον πλούτο της Θεότητός Του, από την θαυμαστή ικανότητά Του να μεταμορφώνει τον άνθρωπο και να τον αγιάζει.

Να τον θεραπεύει από τα πάθη και να τον καθιστά κοινωνό της ανείπωτης δόξας Του.

Η κρίση μπορεί να μας αποκαλύψει πως η παθολογική εξωστρέφεια και ο θόρυβος τα οποία καλλιεργεί η κοινωνία του θεάματος και της κατανάλωσης μας αποκρύπτουν τον Θεό, ο Οποίος rσυνηθίζει να μιλά σε χαμηλότερους τόνους, στα μάτια της ψυχής μας.

Καθώς πολλές βεβαιότητες κλονίζονται γύρω μας και μάλλον θα συνεχίσουν περισσότερο, ένας Θεός που φλέγεται από την επιθυμία να μας θρέψει με το Σώμα Του και το αίμα Του αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς και σιγουριάς. Αλλά και ευγνωμοσύνης.

Όπως σημειώνει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος «μόνο όταν αγαπήσουμε πραγματικά τον Θεό θα Τον γνωρίσουμε αληθινά».

Ίσως για πολλούς από μας ακόμη παραμένει ο μεγάλος άγνωστος…

Αδελφοί μου ας μη φοβόμαστε! Στην ιστορία του τόπου μας έχουμε ζήσει πολύ χειρότερες και φοβερότερες συνθήκες.

Αλλα κυρίως ας μην φοβόμαστε διότι ο Θεός είναι κύριος της ιστορίας και έχει την δύναμη να αναδείξει τον ανθρωπο συνδημιουργό της.

Δεν είναι υπερβολικός ο λόγος: ένας άνθρωπος έρμαιο της κατανάλωσης, του ναρκισσισμού, των παθών του, δεν δημιουργεί ιστορία αλλα σύρεται πίσω της σαν ουραγός.

Αντίθετα ένας άνθρωπος που αντιστέκεται στις κατώτερες ορέξεις του, πασχίζει και μερικές φορές πάσχει για να επικρατήσει γύρω του η αλήθεια και η ευσπλαχνία, αυτός ο άνθρωπος αποτελεί ελπίδα για την χώρα του ως πολίτης και για τον κόσμο ως ύπαρξη

-Αυτός ο άνθρωπος είναι σε θέση να αντισταθεί στα οργανωμένα συμφέροντα βάζοντας στην καθημερινότητα την προσωπική σφραγίδα της αγάπης.

Αυτός ο άνθρωπος είναι σε θέση να καταστήσει τη στέρηση και την κρίση αφετηρία για έναν καλύτερο κόσμο.

Sursa: www.razbointrucuvant.ro via www.romfea.gr 

 

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.